
Te Waiata o te Whare Karakia o Hato Paora – Te Puoro me ngā Toi
Apurva Sinha
·13 min read
Ko te Waiata o te Whare Karakia o Hato Paora he mea tito mai i ngā kaiwaiata tino pūkenga, he mea nui ki ngā mahi puoro o te whare karakia.
Ka tū tonu rātou i roto i ngā karakia o ia rā, me ngā huihuinga motuhake.
Kei roto i te tira waiata matua o te whare karakia he 30 ngā kaiwaiata tama takitoru, e waru ngā kaitākaro whakamātautau, me te 12 ngā Vicars Choral, e noho ana i te nuinga o te tau ki te Whare Karakia o Hato Paora.
Ko ngā tama tāne e whitu tau te pakeke, e mōhiotia ana ko ngā kaiwaiata waiata, e noho ana i te Kura o Cathedral, ā, ka whakawhiwhia rātou ki reira i ētahi atu akoranga puoro hei tāpiri atu ki tā rātou mātauranga auau.
Mai i te marama o Hepetema 2025, ka uru atu hoki ngā kaiwaiata wahine ki te kaupapa noho.
Ko ngā karahipi e whakaratohia ana e te Chorister Trust hei tautoko i te mātauranga me te whakangungu puoro a ngā Chorister, ahakoa te āhua pūtea o ō rātou whānau.
Kua whakaatuhia e te Kapa Waiata o te Whare Karakia tōna pūkenga i ngā huihuinga rongonui, tae atu ki ngā waiata ahiahi hei maumaharatanga ki te Tiuka o Edinburgh me te huritau 90 o te Kuini.
Ko te kaupapa matua o te Waiata Kōrero ko te whakahaere i te Waiata o te Ahiahi i ia rā, me te Hākari Kōrero me te Waiata o te Eucharist i te Rātapu.
Ka whai wāhi atu hoki te Waiata ki ngā kōnohete, ki ngā pāhotanga, me ngā haerenga ki tāwāhi, ā, i rongonuihia ai ā rātou rekoata.
Hītori o te Waiata o te Whare Karakia o Hato Paora
Ko te Whare Karakia o Hato Paora , i hangaia i te tau 1874, hei pokapū mātauranga mō āna kaiwaiata.
Ko te tau 1127 te tīmatanga o tō rātou hītori, i te wā i whakawhiwhia ai ngā tama tāne tokowaru ki te mātauranga me te piringa hei utu mō ā rātou takoha puoro ki te Whare Karakia.
I whakangaromia te wāhi taketake e te Ahi Nui o Rānana i te tau 1666, ā, i nekehia ai ki te wāhi o nāianei.
Nā tēnei kāinga hou, me tētahi whare karakia me tētahi papa kirikiti nui, i whakaratohia he wāhi mō rātou ki te ako, ki te whakawhanake i ō rātou pūkenga puoro, me te noho.
Ahakoa kua roa te wā e pāngia ana, mā te pakari o tēnei taonga hoahoanga ka mau tonu tōna oranga.
I noho ngā kaiwaiata ki te whare tae noa ki te tau 1967, kātahi ka puta ake ngā mahere kia whakahoroa mō tētahi kaupapa whakawhānui rori.
I tēnei wā, kei New Change rātou e noho ana, kei te rawhiti o te Whare Karakia.
Waimarie, i whakakorehia ngā mahere whakahoro, ā, i tiakina te whare taketake.
I noho takoto kau noa tae noa ki te wā i riro ai i te Rōpū Whare Noho Rangatahi te mana whakahaere.
He hononga nui tō tēnei whare ki a Maria Hackett, ki te Choristers' Friend rānei.
Nā tana tautoko kaha i manaaki tika ai ngā kaiwaiata, ā, i whakatūturutia hoki tō rātou kāinga tika ki Carter Lane.
Ngā Mahi ā-Wiki a te Waiata o te Whare Karakia o Hato Paora
I ia rā, he maha ngā mahi e mahia ana i muri i ngā whakaaturanga hei whakarite kia taea e te kaiwaiata te ārahi i te karakia me te whakatinana i te kaupapa o te Whare Karakia.
Ngā kaiwaiata
I roto i ngā pakitara o te Whare Karakia o Hato Paora, ka whai ngā kaiwaiata, ngā kaiwaiata rangatahi rānei, i ngā kaupapa mahi uaua.
Mai i te ata pō ki te ahiahi pō, ka whai wāhi rātou ki ngā whakaharatau kaha, hei whakapai ake i ō rātou reo kia tino tika.
Mā te whakataurite i ngā mahi puoro me te oranga mātauranga, ka titohia e rātou he rangi waiata maeneene.
Mō ngā tauhou, e mōhiotia ana ko ngā tāngata whakamātautau, ka tīmata te haerenga me ngā whakangungu motuhake hei whakawhanake i ō rātou pūkenga.
Mā ngā kaiako ngaio rātou e ārahi, e āwhina i a rātou ki te awhi i te manawataki o te kaikōrero, kia noho hei mema nui hoki.
Haunga ā rātou mahi puoro, he pai ki ngā kaiwaiata ngā hākinakina me ngā mahi wātea.
Waiata o ngā Wikari
I te kororia o te Whare Karakia o Hato Paora, ka whakapuaki te Rōpū Waiata o ngā Vicars me ngā mema pakeke o te rōpū waiata i ō rātou reo ki tētahi himene rangi.
Ka whai rātou i ngā mahi puoro maha, hei whakaatu i ō rātou pūkenga ki te atamira o te ao.
Ka mahi tahi rātou me ngā rōpū waiata me ngā ōkestra rongonui, ka whakawhitiwhiti mātauranga, ā, ka kukume i te hunga mātakitaki ki ngā whakaaturanga takitahi.
Heoi anō, he pumau tonu tō rātou aroha ki a Hato Paora.
I ngā Rāpare katoa ka ārahi rātou i ngā karakia i te wā o te Waiata Kōrero i te ahiahi, ā, ka tango hoki i ngā Mane hei hararei mō te wiki e tū mai nei.
Ngā Kaimahi Puoro
Ko te tīma puoro o te Whare Karakia o Hato Paora te kaitiaki o ngā āhuatanga katoa o te puoro, mai i te ārahi i ngā karakia ki te whakaharatau i te ōkana.
Ka whakangungu hoki rātou i ngā kaiwaiata, ā, ka whakarite kia pai te whakahaere o te tari puoro.
Kāore tā rātou mahi i te ao puoro anake, engari he maha ngā mahi whakahaere e mahia ana e rātou.
I te roanga o te wiki, ka whai wāhi atu rātou ki ngā mahi maha.
Kei roto i ēnei:
- Te whakamahere me te whakarite i ngā kōwhiringa waiata
- Te whakarite i ngā huihuinga motuhake pēnei i ngā ratonga ā-motu, ngā misa ōkestra, me ngā whakaaturanga rongonui
- Te pupuri i te ōkana rongonui o te Whare Karakia me ētahi atu taonga puoro
He mea nui rātou mō te whakarite i ngā haerenga, ngā kōnohete, me ngā rekoata waiata, me te whakahaere i te Whare Karakia me te Rōpū Waiata.
Kei roto hoki i ā rātou kawenga:
- Te hono atu ki ngā tira manuhiri.
- Te kimi i ngā kaiwaiata hou.
- Te tono mō ngā kaiwaiata tuarua.
- Te whakawhanake i ngā kaupapa whakatairanga puoro.
Ko Angela, te Kaiwhakahaere, e tautoko ana i te tīma, e whakahaere ana i te whakatinanatanga o te mahi.
Ngā Kaiwaiata o te Whare Karakia o Hato Paora, Rānana
Haunga tōna tira waiata matua, kei te Whare Karakia o Hato Paora i Rānana ētahi atu tira waiata:
Te Hoa o te Whare Karakia
I whakatūria te Cathedral Consort hei whakahaere i te maha o ngā ratonga tāpiri me ngā huihuinga o te ahiahi ki te Hāhi o Hato Paora.
He mea nui tēnei hei tautoko i ngā karakia whānui o te Pihopatanga o Rānana, tae atu ki ngā whakatohungatanga me ngā whakaūnga.
Kei roto i te rōpū te Vicars Choral me te kōwhiringa o ngā kaiwaiata soprano motuhake.
Te Waiata o te Whare Karakia
He rōpū waiata tauhou te Cathedral Chorus e rua ngā wā e tū ana i te tau, e ai ki te rārangi mahi a te Cathedral.
He wāhi nui tēnei ki ngā whakaaturanga o te Messiah a Handel me te St. John Passion a Bach.
E 85 ngā kaiwaiata o te tira waiata, he mea whiriwhiri mā roto i ngā whakamātautau, ā, e tuwhera ana ki ngā mema hou.
Mō ētahi atu kōrero, whakapā mai ki te hunga e hiahia ana mā te auditionsspcc@gmail.com.
Te Rōpū o ngā Hoa
Ko te Rōpū o ngā Hoa o Hato Paora te kaupapa o te whakatipu hononga i waenga i ngā kaiwaiata me ngā kaiwaiata o mua o te Whare Karakia o Hato Paora.
He whatunga tēnei mā ēnei tāngata, e whakanui ana i tō rātou hītori me ngā takoha ki te taonga puoro o te whare karakia nui.
Ngā Takahanga o te Waiata
Anei te rārangi o ngā huihuinga a te hunga waiata e tū ana i te Whare Karakia o Hato Paora i ia rā:
| Rā | Wā | Ingoa o te Huihuinga o te Waiata |
|---|---|---|
| Rātapu | 10 i te ata ki te 10:45 i te ata | Choral Mattins – Choir Katoa |
| Rātapu | 11.15 i te ata ki te 12.30 i te poutumarotanga | Te Hākari Waiata – Te Hākari Katoa |
| Rātapu | 3 i te ahiahi ki te 4 i te ahiahi | Waiata Ahiahi – Waiata Katoa |
| Mane | 5 i te ahiahi ki te 6 i te ahiahi | Waiata Ahiahi – Te Waiata Manuhiri |
| Tūrei | 5 i te ahiahi ki te 6 i te ahiahi | Waiata Ahiahi – Waiata Katoa |
| Wenerei | 5 i te ahiahi ki te 6 i te ahiahi | Waiata Ahiahi – Waiata Katoa |
| Rāpare | 5 i te ahiahi ki te 6 i te ahiahi | Waiata Ahiahi – Waiata a ngā Wikari |
| Paraire | 5 i te ahiahi ki te 6 i te ahiahi | Waiata Ahiahi – Waiata Katoa |
| Rāhoroi | 5 i te ahiahi ki te 6 i te ahiahi | Waiata Ahiahi – Waiata Katoa |
Ngā Takahanga Waiata
Ka tū ngā huihuinga motuhake a te kapa waiata puta noa i te tau hei whakanui i ngā huihuinga maha.
Anei te rārangi o ngā huihuinga puoro e tū ana i te Whare Karakia o Hato Paora mai i Pēpuere ki Mei:
| Te Rā | Wā | Ingoa o te Takahanga Waiata |
|---|---|---|
| 11 o Pēpuere | 4.30 i te ahiahi | Whakaari Ōkana o te Rātapu |
| 17 o Pēpuere | 10.30 i te ata | Whare Karakia Pōrearea |
| 19 o Poutū-te-rangi | 5 i te ahiahi | Waiatatia te Eucharist mō te Hakari o Hohepa o Nahareta |
| 20 o Poutū-te-rangi | 6.30 i te ahiahi | Te Aroha o Hato Hoani a Bach |
| 8 o Āperira | 5 i te ahiahi | Waiatatia te Eukariha mō te Hakari o te Whakapuakitanga |
| 23 o Āperira | 5 i te ahiahi | Waiatatia te Eucharist mō te Hakari o George te Martyr |
| 24 o Āperira | 5 i te ahiahi | Waiatatia te Eukariha mō te Hakari o Melitus |
| 25 o Āperira | 5 i te ahiahi | Waiatatia te Eucharist mō te Hakari o Maka te Kaikauwhau |
| 30 o Āperira | 5 i te ahiahi | Waiatatia te Eucharist mō te Hakari o Erkenwald, Pīhopa o Rānana |
| 9 o Mei | 5 i te ahiahi | Waiatatia te Eucharist mō te Rā o te Pikinga |
| 14 o Mei | 5 i te ahiahi | Waiatatia te Eucharist mō te Hakari o Matiaha te Apotoro |
| 30 o Mei | 5 i te ahiahi | Waiatatia te Eukariha mō te Hakari o te Corpus Christi |
| 31 o Mei | 5 i te ahiahi | Waiatatia te Eucharist mō te haerenga mai o te Wahine Tapu a Meri ki a Irihāpeti |
He whakaaturanga motuhake tā te kapa waiata i ngā Wiki o te Rēneti me te Aranga.
Ki te mea kei te whakaaro koe ki te toro atu i te Wiki Tapu, pānuihia atu anō mō ngā karakia o te Rēneti me te Aranga i te Whare Karakia o Hato Paora.
Ngā kaiwaiata o te Rōpū Waiata o te Whare Karakia o Hato Paora i Rānana
Ko ngā kaiwaiata matua o te Whare Karakia o Hato Paora ko
Andrew Carwood MBE – Kaiwhakahaere Waiata
Ko Andrew Carwood MBE te kaiwhakatangi ōkana tuatahi ehara i te kaiwhakatangi ōkana ki te ārahi i ngā waiata o te Whare Karakia o Hato Paora mai i te rautau 12.
He tangata pūkenga āna mahi, ko tana mahi he waiata, he kaiārahi waiata, me te arataki i te tira waiata.
Kei roto i te haerenga puoro a Andrew te whakangungu hei tohunga waiata i te Kāreti o Hato Hoani, i Cambridge.
I rongonui ia hei kaiārahi puoro mō The Cardinall's Musick, he rōpū puoro i toa i ngā tohu Gramophone e toru ngā wā.
William Fox – Kaiwhakatangi Ōkana me te Kaiwhakahaere Tuarua o te Puoro
He nui ngā wheako e kawea mai ana e William Fox, he Tohunga Ōkana o mua i te Kareti o Magdalen, Oxford, ki St. Paul's.
He hoa toa a William nō te Royal College of Ōkana, ā, e mōhiotia ana ia mō tōna pūkenga whakahirahira hei kaiwhakatangi ōkana.
He nui anō hoki ngā tūranga i puritia e ia i te Whare Karakia o Hereford me te Whare Karakia o Wells, hei whakaatu i tōna pūkenga ki te whakatangi ōkana.
William Bruce OBE – Hoa Tautoko Ōkana
Ko William Bruce te kaiārahi o te kaupapa hononga puoro rongonui o Hato Paora.
Ka whakaurua e ia ngā waiata tapu ki ngā mano tini o ngā tamariki i ngā kura me ngā hapori puta noa i Rānana me tua atu.
I ahu mai ia i te mātauranga waiata, ā, he tohu Puoro karaehe tuatahi nō te King's College London.
Martin Ford – Kaiwhakatangi Okana Tuarua
Ko Martin Ford te kaiwhakatangi Ōkana me te Kaiwhakahaere Puoro o te Whare Karakia o ngā Kaitiaki.
He kaiwaiata pūkenga a Martin, ā, ko ana mahi he purei ōkana, he whakatangi piano, he whakahaere tira waiata, me te whakaako.
Ko ana whakangungu whānui i Te Whare Wānanga o Oxford me te Royal College of Music e whakaata ana i tana whakapau kaha ki te hiranga i roto i te mātauranga puoro me te whakaari.
Alexander Knight – Tohunga Ōkana
He kaiwaiata tino pūkenga a Alexander Knight, nō nā tata nei i oti ai tana tohu Paerua mō te Whakaaturanga i te Royal College of Music.
Kua riro i a ia ngā tohu whakahirahira, tae atu ki te Harold Darke Prize mō te ōkana.
Ko ana mahi o mua ki te Queens' College, ki Cambridge, me te Southwark Cathedral e whakaatu ana i tōna kaingākau ki te puoro.
Jeremiah Stephenson – Kaiārahi Mātauranga Ōkana
He nui te ngākau nui o Jeremiah Stephenson ki te whakauru i te ōkena ki ngā tamariki, me te poipoi i te maioha ki te kanorau o ngā momo waiata o roto.
Hei kaiako whai mana o te Royal College of Organists, e whakaako ana a Jeremiah i ngā ākonga kura kāwanatanga i raro i te kaupapa Inspiring Organists a te Royal College of Organists.
Ngā Pānui e Whakaarotia ana:
- Te hoahoanga o te Whare Karakia o Hato Paora
- I roto i te Whare Karakia o Hato Paora
- Ngā whakaaturanga i te Whare Karakia o Hato Paora
- Hokohoko
- Te Whare Karakia o Westminster me te Whare Karakia o Hato Paora
- Te Whare Karakia o Hato Paora, Taiwhanga Whakamīharo
- Ngā arawhata o te Whare Karakia o Hato Paora
- Te Whare Karakia o Hato Paora i te Pō
- Te Waiata o te Whare Karakia o Hato Paora
- Ngā Marena Ariki i te Whare Karakia o Hato Paora
Whakaahua Matua: nationalreview.com (Hannah McKay/Reuters)