Tips for visiting St Paul’s Cathedral|||||||

Ngā Tohutohu mō te Haere ki te Whare Karakia o Hato Paora

A

Apurva Sinha

·17 min read

He tohu rongonui te Whare Karakia o Hato Paora i te ngākau o Rānana.

He tohu tēnei whare karakia whakahīhī ki te taonga tuku iho me te hiranga wairua o te tāone nui, nā tōna hītori whai rawa me tōna ataahua o ngā mahi hoahoanga.

I a koe e takahi ana i ō waewae ki roto i tēnei hanganga whakamiharo, kia rite koe ki te miharo ki ōna tuanui teitei, ki ōna mosaic matatini, me ōna tirohanga whakamiharo.

Ko te hoahoa whakamiharo o te whare karakia nui, i hangaia e Tā Christopher Wren, kua roa e miharo ana ngā manuhiri.

I a koe i Hato Paora, he mea nui kia maumahara ki ētahi āhuatanga matua kia pai ai tō haerenga mai.

Ka matapakihia e tēnei tuhinga ngā mea katoa e hiahia ana koe ki te mōhio i mua i te haerenga ki te Whare Karakia o Hato Paora.

Ngā Tohutohu mō te Haere ki te Whare Karakia o Hato Paora

He maha ngā take i whakairohia ai te Whare Karakia o Hato Paora ki roto i te hītori.

He wāhi tapu tēnei kua kite i te tipu o Peretānia, ā, kua tu pakari i roto i ngā whakamātautau o te wā.

He mea nui te pupuri i te ataahua o te whare i a koe e toro atu ana ki tētahi wāhi tapu tuku iho pērā i te Whare Karakia o Hato Paora.

Anei ētahi tohutohu mō te Whare Karakia o Hato Paora:

Whakamaheretia tō haerenga i mua i te wā

He wāhi rongonui te Whare Karakia o Hato Paora, nō reira he mea whakaaro nui te whakamahere i tō haerenga i mua.

Tirohia ngā hāora tuwhera , ngā utu tīkiti, me ngā huihuinga motuhake, ngā ratonga rānei ka pā ki tō haerenga mai.

Kākahu tika

He wāhi karakia te Whare Karakia o Hato Paora, nō reira he mea nui kia whakakakahuhia kia whakaute.

Kaua e mau i ngā kākahu e whakaatu ana i ngā mea e kore e tika ana, e kore rānei e whakaatu i te ataahua o te tinana; kia mahara ki te tango i tō pōtae i mua i te tomo.

Kia tino pānuihia e koe ngā tikanga kakahu mō te Whare Karakia o Hato Paora i mua i te whakamahere i ō haerenga ki te Whare Karakia o Hato Paora.

Tae wawe mai

Hei karo i ngā rarangi roa me te mano tini, ngana ki te tae wawe i te ata ina tuwhera te whare karakia.

Mā tēnei ka taea e koe te tūhura i tōu ake tere, me te pārekareka ki te āhuarangi marino i mua i te tino pukumahi.

Haere i tētahi haerenga ārahi

Whakaarohia te whakauru atu ki tētahi haerenga ārahi hei whakapai ake i tō wheako.

Ka taea e ngā kaiārahi mātau te whakarato i ngā tirohanga whakamīharo ki te hītori, te hoahoanga, me ngā āhuatanga rongonui o te whare karakia.

Mena he pai ki a koe te haereere i a koe anō, whakamahia te aratohu oro e wātea ana me te tīkiti whakauru.

Tirohia te Taiwhanga Whispering

Piki i ngā arawhata ki te Taiwhanga Whispering i roto i te tuanui, ka wheako i te āhuatanga oro ahurei.

Kōrero pōturi noa i te pakitara, ā, ka haria ō kupu puta noa i te taiwhanga toi ki tētahi atu i tērā taha.

Tūhurahia te kōiwi

Kaua e mahue te whare karakia i raro i te whare karakia nui, kei reira ngā urupā o ētahi tino tangata rongonui o mua, tae atu ki a Admiral Lord Nelson rāua ko Sir Christopher Wren tonu.

Whakapaua te wā ki te maioha ki ngā whakamaharatanga me te rumaki i roto i te hītori.

Piki ki te Taiwhanga Koura

Mō ngā tirohanga whānui o Rānana, whakawerohia koe ki te piki ki te Golden Gallery, te tihi teitei rawa o te whare karakia nui.

He pai te whakapau kaha ki ngā tirohanga whakamiharo, engari kia rite mō te pikinga pari.

Ngā aratohu whakaahua

E whakaaetia ana te tango whakaahua i te nuinga o ngā wāhi o te whare karakia nui, engari kia maumahara ki te whakaute me te aro ki ētahi atu manuhiri.

Kaua e whakamahi i te rama uira, ā, kia tūpato ki ngā rohe kua tohua kāore e whakaaetia ana te tango whakaahua.

Haere ki tētahi karakia, ki tētahi kōnohete rānei

Ki te taea e koe, whakaarohia te haere ki tētahi karakia, ki tētahi kōnohete rānei ki te Whare Karakia o Hato Paora.

Mā te oro o te whare karakia nui me te ataahua o roto e hanga he wheako wairua, he wheako puoro rānei e kore e warewaretia.

Whakaarohia, ā, maioha hoki

Whakaarohia te ataahua me te hiranga o te Whare Karakia o Hato Paora, hei whakaaroaro māu.

Ngā kōrero mō te Whare Karakia o Hato Paora

He wāhanga ngahau tēnei e whakahuatia ai ētahi o ngā meka rongonui, me ētahi atu meka kāore i te tino mōhiotia mō te Whare Karakia rongonui o Hato Paora.

Mā ēnei kōrero whakamīharo mō te Whare Karakia o Hato Paora ka hohonu ake, ka mīharo hoki tōna hiranga hītori me tōna ahurea.

Te Miharo Hanga Whare

He whare rangatira te Whare Karakia o Hato Paora, he mea hoahoa nā Tā Christopher Wren, i hangaia i waenga i te tau 1675 ki te 1710.

Ko tōna tuanui rongonui tētahi o ngā mea nui rawa atu o te ao, e 365 putu (111 mita) te teitei.

Te oranga i te Pakanga Tuarua o te Ao

I ora whakamiharo te Whare Karakia o Hato Paora i te Pakanga Tuarua o te Ao.

Ahakoa i karapotia te whare karakia nui e ngā whakangaromanga i puta mai i ngā pahūtanga, i noho pūmau tonu te whare karakia nui, hei tohu mō te manawanui me te tumanako mō te iwi o Rānana.

Taiwhanga Kōrerorero

Ko tētahi o ngā āhuatanga ahurei o te whare karakia nui ko te Whispering Gallery; i ahu mai tōna ingoa i ōna āhuatanga oro.

Kōrero mārire i te taha kotahi; ka haere te oro, ā, ka rangona mārama i te taha kē, tata ki te 112 putu (34 mita) te tawhiti.

Ngā Nehunga Rongonui

Kei roto i te kōpū o te Whare Karakia o Hato Paora ngā urupā o ngā tino tangata rongonui, tae atu ki a Admiral Lord Nelson, te Tiuka o Te Whanganui-a-Tara, me Tā Christopher Wren tonu.

He wāhi okiokinga tēnei mō ngā tāngata rongonui o te hītori o Peretānia.

Ōkana Nui

Kei Hato Paora te whare o te Grand Organ, tētahi o ngā okana nui rawa atu, rongonui hoki o te ao.

Neke atu i te 7,000 ngā paipa e whakamanamanahia ana, ā, e whakatangihia ana i ngā wā karakia me ngā kōnohete, e whakakī ana i te whare karakia nui ki ngā waiata whakahīhī.

Taiwhanga Koura

Ka taea e ngā manuhiri te piki ki te Golden Gallery i te tihi o te tuanui kia kite ai i ngā tirohanga whakamiharo o te tauranga o Rānana.

He tirohanga whānui whakamiharo tēnei, ā, he wheako e kore e warewaretia te hunga e piki ana i ngā kaupae 528.

Te hanga anō i muri i te Ahi Nui

I hangaia te Whare Karakia o Hato Paora i muri i te whakangaromanga o tōna whare karakia i te Ahi Nui o Rānana i te tau 1666.

I whiriwhiria te hoahoa a Tā Christopher Wren i roto i ngā tono maha, ā, nā tana moemoeā i whakarerekē te āhua o te tāone.

Te Kōne Whispering

Ko tētahi atu mea whakamiharo oro i roto i te whare karakia nui ko te Whispering Cone.

E tū ana i tetahi pito o te mowhiti oro o te tuanui, e kōrero ana ki te pakitara, ka haere te oro i tētahi ara porowhita, e taea ai e tetahi i tera pito te whakarongo mārama.

Te Kūaha Nui o te Hauāuru

Ko te tomokanga matua o te Whare Karakia o Hato Paora, e mōhiotia ana ko te Kūaha Nui o te Hauāuru, he tatau rakau nui kua whakapaipaihia ki ngā whakairo whakahirahira.

He maha ngā kaupapa hītori kua kitea e ia, ā, he paepae tohu hoki ki te ao wairua.

Ngā Takahanga me ngā Huihuinga o ēnei rā

He wāhi nui tō te Whare Karakia o Hato Paora i roto i te oranga o Peretānia o ēnei rā.

He maha ngā huihuinga nui kua tū ki konei, tae atu ki te marena o Piriniha Charles rāua ko Lady Diana Spencer i te tau 1981.

I te tau 2012, ko te Whare Karakia o Hato Paora te wāhi i whakanuia ai te Hūpiri Taimana o Kuini Irihāpeti II.

Ngā mea tino pai e 10 hei mahi māu i tō haerenga ki te Whare Karakia o Hato Paora

He mea whakamīharo ki te hītori, ki te ataahua o ngā whare hanga, me te hiranga wairua, he maha ngā wheako whakamīharo a St Paul's mō ngā manuhiri o te ao katoa.

Ki te mea kei te whakamahere koe i tētahi haerenga ki Hato Paora, kia rite ki te tīmata i tētahi haerenga whakamīharo e kī ana i ngā wā whakamiharo me ngā kitenga hohonu.

Ka huraina i tēnei wāhanga ngā mea tino pai e 10 hei mahi māu i roto i tō haerenga ki te Whare Karakia o Hato Paora, kia kore ai e warewaretia tō haerenga ki tēnei whare whakamiharo.

Tohu Whakamaharatanga mō te Hūpiri Taimana o Kuini Wikitōria

I mua i te tomokanga ki te Whare Karakia, me āta tirotiro koe i te tuhinga whakamaharatanga.

E whakaatu ana tēnei tuhituhinga i te hokinga mai o Kuini Wikitōria ki te Whare Karakia hei whakanui i te ono tekau tau o tōna kingitanga.

I te 22 o Hune, 1897, i tū te Ratonga Whakawhetai ā-Motu i waho o te Whare Karakia o Hato Paora, nā te mea kua ngoikore rawa a Kuini Wikitōria ki te piki i ngā arawhata.

I manaaki ngā minita o te Whare Karakia i a ia mā te whakahaere i te karakia i waho.

I tū te hui whakanui i runga i te hariata a Kuini Wikitōria, i karapotia e ngā rangatira me ngā hōia o te Emepaea.

Te Whakamaharatanga mō te Mataara Ahi

Kei te papa o te whare karakia o Hato Paora i te taha hauauru he tāera nui, he mā, he āhua taimana te āhua, i whakatapua ki te 'Mataaratanga a Hato Paora'.

I tiaki tēnei rōpū i te whare karakia nui mai i ngā whakaekenga a te rangi i te Pakanga Tuarua o te Ao, ko te arotahi matua ki te tinei i ngā ahi i puta mai i ngā poma tahu.

Ko tā rātou kawenga matua he aroturuki me te tinei i ngā ahi katoa i puta mai i ngā poma i maturuturu iho i ngā whakaekenga ā-rangi, me te tuhi hoki i ngā mahi o te pō.

Ahakoa i pāngia te Whare Karakia o Hato Paora e ngā parekura maha i te Pakanga Tuarua, nā te whakapau kaha o te hunga Mataara i noho haumaru ai te whare karakia ahakoa te aha.

Te peita me te 'mana rongonui'

Kei te Whare Karakia o ngā Hāto Erkenwald me Ethelburga tētahi peita rongonui e kīia nei ko 'Te Mārama o te Ao' nā te tohunga toi o te wā Wikitōria, a William Holman Hunt.

E whakaatu ana te peita i a te Karaiti i roto i te ngahere pōuriuri, e amo ana i tētahi rama, e patuki ana i tētahi tatau kua matotoru te tipua, kāore he kakau.

E kiia ana he "kauwhau i roto i te anga" nā te mea he karere wairua kaha, mārama hoki tōna.

Ko te tatau te tohu o te tomokanga ki te wairua tangata, e tohu ana i te tatau o ō tātou oranga.

I tino miharo a Charles Booth, he tangata atawhai taonga whai rawa, ki ngā mahi a Hunt, ā, i whakaritea e ia kia haereerea te ao katoa i te tīmatanga o te rautau 20.

I te tau 1907, i koha nui a Booth i te peita ki te Whare Karakia o Hato Paora.

Te tangata i 'ngaro a Amerika'

Kei te taha tonga o te Whare Karakia o Hato Paora tētahi tohu whakamaumaharatanga ki a Tānerara Charles Cornwallis.

Ahakoa ōna wikitoria me tōna rongonui hei kaiwhakatakoto rautaki me te kaiwhakahou, ko tōna taonga tuku iho te mea nui i tautuhia e tētahi hinganga nui.

E maumaharatia ana a Cornwallis hei āpiha rangatira i tuku i a ia i te Whakapaenga o Yorktown, Virginia, i te tau 1781.

Ko tēnei tukunga i te ope taua te mutunga o te pakanga whakamutunga o te Huringa, ā, he mea nui anō hoki tēnei ki te whakatairanga i te mana motuhake o Amerika.

Te raiona mate moana

Kei tērā taha tonu o te whakamaharatanga a Cornwallis i whakatapua ki tētahi atu tino toa hōia rongonui o Peretānia, ki a Admiral Horatio Nelson.

Nā Nelson, he kāpene ope taua moana rongonui, i ārahi ngā kaipuke whawhai o Peretānia ki te whawhai ki ngā Wīwī i ngā Pakanga a Napoleon i ngā tau tōmua o te rautau 1800.

I whakaurua e te kaiwhakairo, e John Flaxman, tētahi raiona ki ngā waewae o Nelson, hei tohu mō te whakapehapeha, te maia, me te kaha o Peretānia.

Heoi, e whakapono ana ētahi kaimātakitaki he āhua mate te raiona.

I pāngia a Nelson e te mate moana puta noa i tana mahi moana.

Tērā pea i whakaaro a Flaxman ki te whakamana i te taha tangata o Nelson mā te whakaatu i tētahi tohu e tohu ana i te mana me te ora hei tohu āhua mate.

Te whakapakoko o John Donne

Kei te South Quire Aisle o te Whare Karakia o Hato Paora tētahi whakamaharatanga ahurei hei whakahonore i a John Donne, he kaitito me he kaikauwhau rongonui o Peretānia o te rautau tekau mā whitu.

Kei roto i te whakamaharatanga he whakapakoko roa e whakaatu ana i a Donne e takai ana ki te hipoki wairua.

He whakanui tēnei whakairo i ana whakatutukitanga tuhituhi me tana noho hei Tumuaki o te Whare Karakia o Hato Paora i te tekau tau whakamutunga o tōna oranga.

He mea nui kia mōhiotia, e whakaponohia ana te whakapakoko e tohu tika ana i a Donne, i te mea i tū ia i roto i te kakahu hipoki i mua tata o tōna matenga.

Whare Karakia Whakamaharatanga o Amerika

Kei te pito rāwhiti o te Whare Karakia o Hato Paora te Whare Karakia Whakamaharatanga o Amerika.

I whakatūria i te tau 1958 hei whakanui i ngā hōia o Amerika e 28,000 i mate i te Pakanga Tuarua o te Ao i a rātou e mahi ana i roto i ngā ope taua o Peretānia, o Kānata rānei.

Kei roto i te whare karakia ngā whakairo rakau raima whakahirahira e whakaatu ana i ngā tohu, ngā tipu taketake, ngā putiputi, me ngā manu e tohu ana i te Hononga o Amerika.

Ngā Mosaic o te Wikitōria

I whakapuaki a Kuini Wikitōria i tōna whakahē mō te Whare Karakia o Hato Paora, me te kī he whakarihariha, he paru, ā, kāore i te tapu.

Hei whakautu i tāna kōrero, i tonoa kia hangaia he mosaic hei whakapaipai i te tuanui me ngā pakitara o te whare kingi.

Nā William Blake Richmond i hoahoa ēnei mosaic, ā, i tāutahia i waenganui i te tau 1896 me te tau 1904.

Kei runga i te tuanui te whakaaturanga o te waiata o te Waiata o te Kawenata Tawhito, e kōrero ana hoki mō te haerenga mai o te Anahera a Kapariera ki a Meri.

Te wāhi okiokinga o Christopher Wren

Kei raro i te Whare Karakia o Hato Paora, i roto i te Crypt, he wāhi marino kua nehua ki reira ngā tāngata rongonui o mua o Peretānia.

Kei konei hoki te nehunga o Tā Christopher Wren, te kaihoahoa mohio nāna i hanga anō ngā whare karakia maha me te hoahoa i ngā hanganga rongonui pēnei i te Whare Karakia o Hato Paora.

He mea miharo pea te kite kāore he whakamaharatanga, he whakapakoko rānei hei whakanui i ngā whakatutukitanga a Wren.

He papa kōhatu pango noa iho e tohu ana i tōna urupā, me tētahi tuhinga i runga ake.

E whakamārama ana te tuhituhinga ka kitea tōna whakamaharatanga pumau i roto i ngā mea whakamiharo o te hoahoanga me te tāone e karapoti ana i te rohe.

Te oko toto tuarua o Nelson

I tanumia ngā toa rongonui o te ope taua me te ope taua moana o Peretānia, a Arthur Wellesley rāua ko Horatio Nelson, ki te Whare Karakia o Hato Paora i muri i ngā tangihanga nunui a te kāwanatanga.

Kei roto i te urupā o Nelson tētahi kōhatu māpere pango kanapa, he mea miharo ko tētahi o ngā taonga tawhito rawa atu o te whare karakia nui, mai i te tekau tau atu i 1520.

I te tuatahi i tonoa te kōpū i muri i te whakama me te pananga o Wolsey, kāore i whakamahia.

I rongoatia ki te Kāreti o Windsor tae noa ki te wā i tukuna ai e Kīngi Hōri III ki te Ope Taua Moana tata ki te 300 tau i muri mai hei whakanui tika ki a Rōre Nelson.

Ka kōrerotia te haerenga a Nelson ki Ingarangi me tētahi kaupapa whakamere e pā ana ki tētahi oko parani reka i te wā o te haerenga ora.


Mena kei te whakaaro koe ki te toro atu ki te Whare Karakia o Hato Paora, pānuihia hoki


Kei te whakamahere koe ki te toro atu ki te Whare Karakia o Hato Paora?

Anei he whakarāpopototanga o ngā tīkiti katoa o te Whare Karakia o Hato Paora hei āwhina i a koe ki te whakamahere i tō haerenga mai.

Tikiti whakauru: Mā tēnei tikiti whakauru māmā ka taea e koe te peke i te rārangi, ā, ka taea e koe te whai i tētahi haerenga ārahi-ā-koe huri noa i te Whare Karakia.
Hokona tēnei tīkiti | Ako atu

Te Whare Karakia o Hato Paora + Te Whare Karakia o Westminster: Tikina te tīkiti whakakotahi hei tomo ki ngā Whare Karakia rongonui o Rānana.
Hokona tēnei Huinga | Ako atu

Te Whare Karakia o Hato Paora + Te Haerenga Moana i te Awa o Thames : Mā tēnei huinga, ka taea e koe te toro haere i te Whare Karakia, kātahi ka pai ki te haere moana i te awa o Thames.
Hokona tēnei Huinga | Ako atu

Pānui Rānana: Tirohia neke atu i te 85 ngā wāhi rongonui i roto i ngā rā e 2 ki te 10. Kāore koe e hiahia ki te hoko tīkiti whakauru takitahi, ā, ka taea e koe te penapena i te 50% mō ngā tīkiti whakauru.
Hokona tēnei urunga | Ako atu

Urunga Haere ki te Tāone o Rānana: Mā tēnei urunga ka taea e koe te toro atu ki te Whare Karakia o Hato Paora me te whiriwhiri i ngā wāhi rongonui e 2 ki te 6 i Rānana.
Hokona tēnei urunga | Ako atu

Whakaahua Matua: STpauls.co.uk