
Ngā Puawai Mohoao o ngā Pari o Moher
Apurva Sinha
·6 min read
He mea whakapaipai ngā whenua paripari o Airana ki ngā tae kanapa o ngā putiputi o Cliffs of Moher, ia tae e tāpiri ana i tōna ake pā ki te tirohanga whakamiharo.
Kua mau tonu ēnei putiputi ataahua i roto i ngā peita hītori o Airana.
Ehara i te mea he ataahua noa iho te tirohanga o ēnei tipu, engari he āhuatanga whakaora anō hoki mō te tangata me te kararehe.
He hononga hohonu tō rātou ki ngā kōrero tuku iho a ngā Kereti, ā, i tukuna iho i roto i ngā whakatipuranga.
Ka whakanuia a Samhain, Beltane, Imbolg, me Lughnasa i ia wā me ngā tipu me ngā putiputi taketake o Airana.
He aha ngā mea e whakamere ai ngā putiputi me ngā tipu o Cliffs of Moher

Neke atu i te 700 ngā momo putiputi o Burren me Geopark, ā, e 75% o ngā tipu taketake o Airana te mea e atawhaihia ana e ēnei tipu, e hira ake ana i te nui o ēnei tipu i te rohe.
Ko te nui o ngā tipu mohoao i te Burren me te Cliffs of Moher Geopark e hanga ana i tōna taonga tuku iho tipu.
Ko te hua o tēnei kanorau ahurei he rerekētanga nō te hītori matawhenua o te rohe, i te mea i taupokina te rohe katoa e ngā awaawa hukapapa i te wā hukapapa whakamutunga.
I te wā i ngawari ake ai ngā āhuatanga o te rangi, ka heke mai ngā momo tipu mai i ngā rohe mahana o te tonga, ka noho ki konei, ka hangaia he pūnaha rauropi whai rawa, kanorau hoki.
Ngā putiputi o te pari o Moher me ō rātou āhuatanga motuhake

He ataahua te āhua o ētahi putiputi me ngā tipu o te Cliffs of Moher, ā, he pai hoki mō te rongoā.
Kua whakamahia ēnei i roto i ngā wā o mua hei rongoā i ngā mate rerekē.
- Taimi Mohoao
He putiputi māwhero iti ēnei me ngā rau kakara, e mōhiotia ana hoki mō ō rātou āhuatanga paturopi me te expectorant, e whakamahia ana i roto i ngā tī otaota hei oranga manawa. - Marikora o te repo
He putiputi iti tēnei, he kōwhai ōna rau. Kua whakamahia tēnei tipu hei rongoā tuku iho mō ngā mate kiri. - Te wahi hipi
He kikorangi kanapa ōna putiputi porowhita, e noho pūmau ana i roto i te pane kiato. He patu huakita, he āhuatanga aukati toto, ā, ka whakataurite i te toto toto. - Te Rimu Moana
He rite ki te tiēre ngā putiputi e kitea ana i ngā pari me ngā onepū. E mōhiotia ana mō ō rātou āhuatanga ārai-mumura, ā, e whakamahia ana hoki i roto i ngā tī whakamarie.
Mātakitaki atu māu ake. Hokona ō tīkiti ki ngā Cliffs of Moher inaianei!
Te Whakaora i ngā Tipu me ngā Putiputi i ngā Pari o Moher
I roto i ngā tau, kua heke te maha o ngā momo tipu nā te panoni o ngā tikanga ahuwhenua, ngā kaupapa waikeri, te nui rawa o te kai kararehe, me te tapahi i ngā taha o te rori.
Hei whakaora i te taonga tuku iho o ngā tipu o tēnei wāhi, i whakaurua e Airana te Flora Protection Order (FPO) i raro i te Wildlife Act 1976 hei tiaki i ngā momo me ngā nohoanga tino onge.
Waihoki, kāore e whakaaetia te whakakino i ō rātou kāinga noho, engari me whai raihana. E tiakina ana e te FPO ngā momo tipu e 68 hei tiaki i ngā tipu utu nui o Airana.
Ngā putiputi o Burren: Ngā pari o Moher

Kua tohua a Burren, kei roto hoki ko ngā pari o Moher , hei 'Wāhi Tiaki Whenua Motuhake' i raro i te Ture Nohoanga a te EU.
Ko te whāinga o tēnei aratohu he tiaki i te kanorau koiora mā te tiaki i ngā nohonga me ngā momo e morearea ana i roto i te rohe o te EU.
Koinei tētahi o ngā mahi ture tino nui mō te tiaki i te kanorau koiora o Ūropi.
Waihoki, ko te whakaurunga o Burren e whakaatu ana i tōna hiranga hei rohe ahurei, tairongo hoki ki te taiao.
He mea whakamiharo ngā pari o Moher me ngā pari o Burren, ā, he piringa nui hoki mō ngā kararehe mohoao me te rauropi.
He mea nui te tiaki i ēnei nohanga hei pupuri i te taurite o te taiao me te tiaki i ngā tipu me ngā kararehe ahurei o tēnei rohe.
Ngā Pātai Auau
He aha ngā tipu kei ngā pari o Moher?
Kei ngā Cliffs of Moher ngā momo Ōkitā, Rarauhe, Taimi Mohoao, Mohe, me ngā Rakau. Kei reira anō te Sea Campion, te Sea Pink, te Sea Mayweed, te Bird's-foot Trefoil, me te Rock Samphire, he tipu takutai moana he rau ka taea te kai me ngā putiputi kōwhai-kakariki iti.
He aha ngā putiputi onge kei te Burren?
He maha hoki ngā putiputi onge o tēnei rohe, tae atu ki ngā Pī Ōkitā, ngā Kutikuti Wahine, ngā Pī Ōkitā Rere, ngā Pī Ōkitā Airani, ngā Pī Ōkitā Pūrerehua iti, me ētahi atu.
He aha ngā putiputi tuatahi o Airana?
Ko te pīrōhi tētahi o ngā puku pua tuatahi i Airana. Nā te mea he kōwhai mārama ngā rau, ā, he kōwhai-rā te pokapū, ko ngā pīrōhi tētahi o ngā tohu tuatahi o te kōanga i ngā ngahere o Airana. He puna nui hoki rātou mō te waihonga mō ngā pūrerehua.
He aha ngā putiputi e puāwai ana i Airana i te marama o Mei?
Ko ētahi o ngā putiputi e puāwai ana i te marama o Mei i Airana ko ngā Bluebells, Primroses, Marsh Marigolds, me Cowslips. Ko ngā putiputi Cuckoo, Red Campion, Herb Robert, Dog Violets, Forget-Me-Nots, me te Wild Garlic ka puāwai i te marama o Mei, ka hangaia he whenua kanapa, hihiri hoki.
He aha te mea motuhake ai ngā pari o Moher?
Nā te mea he neke atu i te 300 miriona tau te pakeke o Ngā Pā o Moher, he mea motuhake ēnei wāhi. He wāhi pai hoki mō te mātakitaki manu, ā, e mōhiotia whānuitia ana mō ngā momo tipu me ngā putiputi mohoao e 700+ e tupu ana i te taha o ngā pari.
Whakaahua Matua: Cliffsofmoher.ie